Nói vui một chút, trong câu chuyện mua nhà, lãi suất giống như… độ dốc của con đường. Nhà thì vẫn ở trên đỉnh đồi, nhưng nếu dốc bớt đi một chút, người leo ít nhất cũng đỡ hụt hơi hơn.

Giảm 0,6 điểm phần trăm nghe có vẻ không nhiều, nhưng với một khoản vay kéo dài 20–25 năm thì đó không phải con số nhỏ. Với người mua nhà ở xã hội vốn là nhóm thu nhập thấp hoặc trung bình, mỗi tháng giảm được vài trăm nghìn hay một triệu đồng tiền trả nợ cũng đã là khác biệt khá lớn trong chi tiêu gia đình.

Đặc biệt trong bối cảnh giá nhà ở đô thị ngày càng cao, chính sách lãi suất ưu đãi gần như là “phao cứu sinh” để người lao động có thể nghĩ đến chuyện sở hữu nhà. Nếu lãi suất quá cao, thì dù căn hộ có gắn mác “xã hội”, nhiều người vẫn chỉ dám đứng… ngắm từ xa.

Ở góc độ chính sách, đề xuất này cũng khá hợp lý. Nhà ở xã hội vốn được thiết kế để hỗ trợ nhóm yếu thế hơn trên thị trường nhà ở. Vì vậy, việc ưu đãi sâu hơn về lãi suất không chỉ giúp người mua dễ tiếp cận mà còn tạo tâm lý yên tâm hơn khi vay dài hạn.

Một điểm đáng chú ý trong đề xuất của HoREA là mong muốn xây dựng cơ chế lãi suất ổn định trong thời gian dài. Điều này thực sự quan trọng, bởi với người vay mua nhà, điều khiến họ lo nhất không phải là vay 20–25 năm, mà là không biết lãi suất sau này sẽ biến động ra sao.

Khi lãi suất được giữ ở mức thấp và ổn định, người mua nhà có thể tính toán rõ ràng hơn về khả năng trả nợ. Mỗi tháng trích một phần thu nhập để trả ngân hàng, phần còn lại vẫn đủ để duy trì cuộc sống gia đình, đó mới là điều khiến chính sách nhà ở xã hội trở nên thực sự “dễ thở”.

Ở góc nhìn rộng hơn, việc giảm lãi suất cũng có thể tạo hiệu ứng tích cực cho cả thị trường. Khi người mua nhà ở xã hội tiếp cận vốn thuận lợi hơn, nhu cầu sẽ được kích thích, từ đó khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc này nhiều hơn.

Bởi thực tế lâu nay, nhiều doanh nghiệp vẫn khá dè dặt với nhà ở xã hội do biên lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn dài. Nếu chính sách tín dụng đủ hấp dẫn cho người mua, thanh khoản của các dự án cũng sẽ tốt hơn, giúp vòng quay vốn của doanh nghiệp nhanh hơn.

Nói cách khác, giảm lãi suất không chỉ giúp người dân mua nhà dễ hơn, mà còn góp phần “bôi trơn” cả hệ thống phát triển nhà ở xã hội.

Tất nhiên, để giấc mơ nhà ở của người thu nhập thấp thực sự khả thi, câu chuyện không chỉ nằm ở lãi suất mà còn ở nguồn cung và thủ tục triển khai dự án. Nhưng trong bức tranh tổng thể đó, một chính sách lãi vay mềm hơn rõ ràng là bước đi tích cực.

Với nhiều gia đình trẻ, chỉ cần con đường tới căn nhà của mình bớt dốc một chút thôi cũng đã là động lực rất lớn.

Vì suy cho cùng, người ta đi làm cả chục năm trời, cũng chỉ mong một ngày có thể cầm chìa khóa mở cửa căn nhà của mình và nói rất bình thản: Nhà này mua bằng vốn vay… nhưng may mà lãi suất cũng khá dễ chịu 🙂