Theo nhận định của Biggee, quá trình chuyển dịch sang các phương tiện sử dụng năng lượng thay thế – đặc biệt là xe điện – có thể diễn ra tự nhiên, nhanh và trên diện rộng hơn, thay vì chỉ dựa vào các ràng buộc chính sách hoặc các khu vực hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Trong bối cảnh đó, “case study” về việc hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch và tái quy hoạch lõi đô thị trong phạm vi Vành đai 1 Hà Nội trở nên đáng chú ý hơn bao giờ hết. Những năm gần đây, Hà Nội thường được sử dụng như một hình mẫu tham chiếu trong các thảo luận về phát triển đô thị, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến hạ tầng giao thông và kết nối vùng. Theo logic quy hoạch này, xu hướng dịch chuyển dân cư ra các khu đô thị mới, thay vì tiếp tục tập trung tại khu vực lõi trung tâm, là một kịch bản có thể dự báo trước.

Xét trên số liệu kỹ thuật, bài toán nhà ở cho gần 1 triệu cư dân tại khu vực lõi trung tâm không phải là thách thức quá lớn về nguồn cung. Trong phạm vi 10 km quanh Vành đai 1, hiện có hơn 70 dự án đang được triển khai, cung cấp hơn 100.000 sản phẩm nhà ở, tương đương khả năng đáp ứng chỗ ở cho khoảng 400.000 – 500.000 người. Đáng chú ý, trong số đó có 13 dự án nhà ở xã hội (NOXH) với tổng quy mô hơn 10.000 căn hộ.

Tuy nhiên, bài toán thực tế không chỉ nằm ở số lượng nguồn cung. Một trong những rào cản lớn nhất của quá trình giãn dân khỏi lõi đô thị là thói quen sinh hoạt và xu hướng bám trụ khu vực trung tâm, vốn đã hình thành lâu đời. Vì vậy, việc dịch chuyển dân cư ra các khu đô thị mới khó có thể diễn ra trong thời gian ngắn mà cần một lộ trình dài hơi, kết hợp giữa chính sách phù hợp và sự thay đổi dần trong hành vi cư trú của người dân. Bên cạnh yếu tố thói quen sinh hoạt, mặt bằng giá bất động sản cũng là một trở ngại lớn. Hiện nay, giá căn hộ – vốn được xem là loại hình có mức giá “dễ tiếp cận” nhất trong nhiều đại đô thị – đã chạm hoặc vượt mốc 100 triệu đồng/m² tại nhiều dự án.

Giá đất trong khu vực Vành đai 1 tuy cao nhưng các thửa đất thường có diện tích nhỏ. Điều này dẫn tới một nghịch lý: khi bán một bất động sản trong khu vực lõi trung tâm, nhiều hộ gia đình chưa chắc đã đủ khả năng tài chính để chuyển sang sở hữu một căn hộ có diện tích phù hợp tại các khu đô thị mới. Vì vậy, dù nguồn cung nhà ở khu vực lân cận trung tâm đang gia tăng, quyết định dịch chuyển nơi ở vẫn là một bài toán tài chính không đơn giản đối với nhiều hộ gia đình.

Nguồn: Biggee