Một dự án bất động sản từ nhỏ đến lớn, từ mua, bán đến được triển khai đều tác động đến đời sống Nhân dân, không chỉ tạo việc làm cho ngành xây dựng mà còn tạo vốn chuyển đổi nghề nghiệp, kèm theo sự phát triển của hàng trăm ngành nghề liên quan như vật liệu xây dựng, sắt thép, xi măng, gạch ngói, cơ khí, điện nước, nội thất, vận tải, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, thương mại và dịch vụ. Vì vậy, khi thị trường bất động sản phát triển ổn định, nền kinh tế được tiếp thêm động lực tăng trưởng.
Ngược lại, nếu thị trường bất động sản rơi vào tình trạng đóng băng, thị trường thiếu vốn, nhiều dự án dở dang sẽ làm đình trệ dòng vốn, doanh nghiệp khó khăn, lao động mất việc làm, nguồn thu ngân sách suy giảm và sức mua của nền kinh tế giảm theo. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng cao hai con số và bền vững của đất nước.
Tuy nhiên, phát triển bất động sản không có nghĩa là khuyến khích đầu cơ hay tạo ra những cơn sốt đất. Điều cần thiết là xây dựng một thị trường phát triển lành mạnh, gắn với nhu cầu thực tế của nền kinh tế và đời sống người dân.
Một hướng đi rất quan trọng là đẩy mạnh quy hoạch và đầu tư đồng bộ khu vực nông thôn. Trong nhiều năm qua, phần lớn nguồn lực phát triển tập trung vào các đô thị lớn, trong khi nông thôn vẫn còn nhiều dư địa chưa được khai thác. Nếu hệ thống giao thông, điện, nước, viễn thông, giáo dục, y tế, thương mại, du lịch và các khu công nghiệp được đầu tư hợp lý, giá trị đất đai nông thôn sẽ tăng lên một cách tự nhiên và bền vững.
Khi đó, người dân không chỉ được hưởng lợi từ hạ tầng và dịch vụ tốt hơn mà còn sở hữu những tài sản có giá trị cao hơn. Giá trị đất đai gia tăng sẽ giúp nhiều hộ gia đình có đủ tài sản bảo đảm để tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức, mở rộng sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe, phát triển trang trại, dịch vụ, du lịch hoặc khởi nghiệp trên chính quê hương mình.
Thực tế cho thấy nhiều người dân có năng lực sản xuất, có ý tưởng kinh doanh nhưng khó tiếp cận vốn do thiếu tài sản thế chấp. Một chiến lược phát triển nông thôn hiệu quả sẽ không chỉ nâng cao thu nhập mà còn giúp hình thành nguồn vốn nội sinh từ chính tài sản đất đai của người dân.
Tuy nhiên, cùng với việc khơi thông thị trường, cần kiểm soát chặt chẽ nguy cơ phát triển nóng. Nguồn vốn tín dụng không nên dồn quá mức vào các dự án bất động sản quy mô lớn vượt xa nhu cầu thực tế. Bài học từ nhiều quốc gia cho thấy việc xây dựng ồ ạt các khu đô thị, chung cư hoặc khu nghỉ dưỡng vượt cung cầu có thể dẫn tới tình trạng nhà bỏ hoang, khu đô thị vắng người ở, lãng phí nguồn lực xã hội và gây rủi ro cho hệ thống tài chính.
Vì vậy, dòng vốn cần được ưu tiên cho các dự án có nhu cầu thực, nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, khu đô thị gắn với phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch và các chương trình phát triển nông thôn. Đây là hướng đi vừa bảo đảm tăng trưởng kinh tế vừa hạn chế nguy cơ bong bóng bất động sản.
Một thị trường bất động sản khỏe mạnh không phải là thị trường tăng giá bằng mọi giá, mà là thị trường tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế, giúp người dân gia tăng tài sản hợp pháp, doanh nghiệp phát triển bền vững và Nhà nước có thêm nguồn lực để đầu tư cho tương lai.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới, Việt Nam cần một chiến lược phát triển bất động sản cân bằng giữa đô thị và nông thôn, giữa tăng trưởng và an toàn, giữa khai thác nguồn lực đất đai và bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn. Khi người dân từ thành thị đến nông thôn đều được hưởng lợi từ quá trình phát triển đó, bất động sản sẽ thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự thịnh vượng của quốc gia.
Nguồn: Trần Nguyên Phú