Tao đọc được một vụ trên báo Dân Trí, bối cảnh rất buồn cười: một cặp vợ chồng mua căn hộ ở Hà Nội bị chủ đầu tư kiện:
Ngày 24/4, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên xét xử phúc thẩm vụ tranh chấp hợp đồng mua bán căn hộ giữa Công ty cổ phần Bất động sản S. (viết tắt là Công ty S.) và vợ chồng ông C.H.P. (trú tại phường Đông Ngạc).
Sau khi ký hợp đồng, khách hàng đã thanh toán 95% giá trị, tương đương gần 4,7 tỷ đồng.
Đến hết thời hạn bàn giao và cả thời gian gia hạn 180 ngày theo hợp đồng, chủ đầu tư vẫn chưa giao nhà.
Ngày 25/9/2025, vợ chồng ông P. gửi văn bản đề nghị chấm dứt hợp đồng. Hai bên sau đó thống nhất chấm dứt nhưng không thống nhất được việc xử lý các khoản tiền liên quan, dẫn đến tranh chấp.
Vì thế chủ đầu tư đã khởi kiện, đề nghị tòa án công nhận việc chấm dứt hợp đồng mua bán căn hộ giữa các bên từ ngày 2/10/2025; chấp nhận cho chủ đầu tư hoàn trả gần 4,7 tỷ đồng khách hàng đã đóng (95% giá trị hợp đồng); chấp nhận trả tiền phạt bằng 8% giá trị hợp đồng (401 triệu đồng) và án phí.
Song sau đó vợ chồng ông P. không chấp nhận việc này nên có đơn đề nghị tòa án công nhận chấm dứt hợp đồng mua bán căn hộ nhưng yêu cầu chủ đầu tư thanh toán tổng cộng số tiền hơn 17,9 tỷ đồng.
Trong đó, ngoài số tiền đã nộp, vợ chồng ông P. yêu cầu tính lãi chậm bàn giao 0,05%/ngày từ thời điểm đóng tiền đầu tiên (cuối năm 2021) đến khi chấm dứt hợp đồng, tương đương gần 2,3 tỷ đồng; yêu cầu bồi thường chênh lệch giá căn hộ khoảng 9,3 tỷ đồng do giá thị trường tăng và 360 triệu đồng tiền thuê nhà.
Sau cùng, chúng mày biết toà xử thế nào không, tại bản án sơ thẩm ngày 16/1, Tòa án nhân dân Khu vực 4 (Hà Nội) chấp nhận việc chấm dứt hợp đồng, buộc Công ty hoàn trả gần 4,7 tỷ đồng và trả khoản phạt 8% cho vợ chồng ông P.
Nhưng chuyện mà t muốn nói là:
Mọi thứ ban đầu đi đúng kịch bản chuẩn chỉnh của thị trường, ký hợp đồng, đóng tiền theo tiến độ, ai cũng nghĩ chỉ cần chờ ngày nhận nhà.
Nhưng rồi dự án chậm. Không phải kiểu chậm một chút rồi xin lỗi cho qua, mà kéo dài, không có mốc rõ ràng, cứ lửng lơ. Nhà thì chưa thấy đâu, nhưng lịch đóng tiền thì vẫn chạy đều như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Chủ đầu tư không những không chấp nhận mà còn kiện ngược lại khách hàng, yêu cầu trả nốt số tiền còn thiếu kèm theo tiền lãi do chậm thanh toán. Tức là trong một tình huống mà khách chưa nhận được nhà và vẫn phải đi thuê ở ngoài, họ lại bị đặt vào thế giống như bên vi phạm nghĩa vụ tài chính.
Vụ việc kéo nhau ra tòa, đi qua cả sơ thẩm lẫn phúc thẩm. Kết quả cuối cùng thì phía chủ đầu tư bị xác định là sai vì chậm bàn giao, đồng thời phải hỗ trợ khoảng 360 triệu tiền thuê nhà cho khách, và bản án được giữ nguyên sau khi cả hai bên kháng cáo.
Nghe đến đây nhiều người sẽ thấy có phần yên tâm vì ít nhất tòa vẫn bảo vệ người mua, nhưng nếu nhìn kỹ hơn thì cái đáng nói không nằm ở kết quả mà nằm ở cách câu chuyện diễn ra.
Chủ đầu tư sai nhưng họ vẫn có thể kiện, và nếu phía khách xử lý lệch đi một nhịp thôi, ví dụ như dừng thanh toán mà không có thông báo chính thức hoặc không viện dẫn đúng điều khoản hợp đồng, thì rất dễ từ vị trí người bị thiệt chuyển sang vị trí bên vi phạm.
Câu chuyện này kéo mọi thứ về đúng một điểm mà nhiều người hay xem nhẹ: hợp đồng mới là thứ quyết định cuối cùng. Lúc mua nhà ai cũng chăm chăm vào giá, vào vị trí, vào ưu đãi, nhưng khi xảy ra tranh chấp thì tất cả những thứ đó gần như không còn giá trị, thứ được mang ra soi từng dòng lại là điều khoản đã ký.
Một điểm nữa cũng khá “đắt” là việc dừng đóng tiền không sai, nhưng phải dừng đúng cách. Thị trường này không xử theo cảm xúc, nên việc bức xúc rồi tự ý ngừng thanh toán nếu không đi kèm thông báo, căn cứ và quy trình rõ ràng thì rất dễ bị quy ngược lại thành hành vi chậm trả.
Và cuối cùng, mọi thứ đều phải quy về bằng chứng. Từ hợp đồng, phụ lục, thông báo tiến độ cho đến chi phí thuê nhà trong thời gian chờ đợi, tất cả càng rõ ràng bao nhiêu thì lợi thế của mình càng lớn bấy nhiêu khi có tranh chấp xảy ra, vì ở góc độ pháp lý không ai đi phân xử bằng việc nghe kể mà bằng việc nhìn vào giấy tờ.
Nói cho gọn lại thì mua bất động sản không chỉ là chọn được căn nào ổn mà còn là mình có hiểu luật chơi hay không. Chỉ cần đi sai một bước, ký vội một điều khoản hoặc xử lý tình huống theo cảm tính, câu chuyện hoàn toàn có thể rẽ sang hướng mà lúc đầu mình không nghĩ tới.
Nếu đang trong quá trình tìm dự án, nhất là những dự án tiến độ không quá rõ ràng, thì dành thêm thời gian đọc kỹ hợp đồng vẫn là việc đáng làm hơn bất kỳ chương trình ưu đãi nào. Còn nếu thấy mọi thứ hơi rối, thì tốt nhất là ngồi lại với người hiểu cuộc chơi để bóc tách trước, vì một khi đã xuống tiền rồi thì sửa sai thường đắt hơn rất nhiều so với việc hiểu đúng ngay từ đầu.