Trao đổi của CEO Nguyễn Anh Khoa về cách VinEnergo sàng lọc và lựa chọn đối tác, tổ chức triển khai hợp tác ngay từ giai đoạn đầu, cũng như bài toán tài chính và mô hình hợp tác giúp Doanh nghiệp nắm giữ vị thế chủ động trong hành trình mở rộng.

Các tổ chức tài chính quốc tế sẵn sàng thu xếp tín dụng xanh

- Ngay lần đầu “ra khơi”, VinEnergo đã đạt thỏa thuận tới 10 GW, tương đương 12% tổng sản lượng điện của Việt Nam hiện tại. Đây có phải là sự mở rộng quá nhanh, thưa ông?

Đây là chiến lược đã được xác lập ngay từ khi VinEnergo ra đời. Chúng tôi không chọn phát triển bó hẹp trong một thị trường. Song song với 3 nhà máy đang xây dựng tại Hải Phòng, Hà Tĩnh và loạt dự án chuẩn bị triển khai tại các địa phương khác ở trong nước, VinEnergo xác định vươn ra quốc tế là trục phát triển dài hạn.

Vingroup đặt tầm nhìn toàn cầu cho nhiều trụ cột, và Năng lượng cũng không ngoại lệ. Việc mở rộng sang các thị trường nước ngoài là hướng đi tất yếu để VinEnergo tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng quốc tế. Đặc biệt, năng lực sản xuất BESS sẽ giúp VinEnergo khẳng định thêm vị thế trên thị trường quốc tế, đặc biệt đối với những quốc gia đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo và cần có các giải pháp điều độ lưới điện.

- Vì sao VinEnergo chọn Bắc Âu và Philippines - những thị trường rất khác nhau?

Điểm chung của các thị trường này là tiềm năng lớn và khung chính sách rất ưu việt cho năng lượng sạch.

Philippines có quy mô dân số lớn, tương đương Việt Nam, nhưng tổng công suất điện mới khoảng 30 GW, chỉ bằng khoảng 1/3 Việt Nam, dư địa tăng trưởng rất rộng. Chính phủ Philippines đang thúc đẩy mạnh việc chuyển dịch năng lượng qua các chương trình đấu thầu xanh và cơ chế bắt buộc mua điện tái tạo. Qua đó, VinEnergo có thể tận dụng đầy đủ kênh đầu ra đa dạng (đấu thầu/chương trình Chính phủ, thị trường cạnh tranh và hợp đồng song phương với khách hàng lớn) để đa dạng hóa nguồn thu, đồng thời mở rộng kênh phân phối bán lẻ trên diện rộng nhằm tối ưu hiệu quả vận hành và năng lực thương mại.

Trong khi đó, Bắc Âu là khu vực đi đầu châu Âu về năng lượng tái tạo, hệ thống pháp lý minh bạch, hạ tầng đồng bộ và nhu cầu đầu tư dài hạn rất lớn cho điện gió, điện mặt trời và lưu trữ năng lượng. Việc tham gia vào thị trường Bắc Âu khẳng định VinEnergo luôn theo đuổi theo tiêu chuẩn quốc tế cao nhất trong cả khâu đầu tư và vận hành các dự án năng lượng.

Bên cạnh đó, làn sóng AI đang thúc đẩy nhu cầu điện tăng nhanh, đặc biệt từ các trung tâm dữ liệu và hạ tầng số. VinEnergo chủ động tham gia xu hướng này bằng cách phát triển và cung cấp các giải pháp năng lượng quy mô lớn, ổn định và xanh cho khách hàng AI, trung tâm dữ liệu, kết hợp nguồn tái tạo với BESS và phương án vận hành linh hoạt nhằm đáp ứng yêu cầu cao về độ tin cậy, khả năng mở rộng và cam kết giảm phát thải.

- Chuỗi dự án quốc tế mà VinEnergo vừa ký kết có quy mô 10 GW, chắc chắn cần nguồn vốn rất lớn. Điều này có gây áp lực tài chính lên Vingroup?

Trong lĩnh vực năng lượng, dòng tiền được đánh giá là ổn định và có thể dự báo chính xác. Công suất lắp đặt được xác định rõ ràng; sản lượng phát điện có thể tính toán dựa trên dữ liệu kỹ thuật và điều kiện tự nhiên; đơn giá bán điện được minh bạch thông qua cơ chế đấu thầu hoặc hợp đồng mua bán điện dài hạn.

Bên cạnh đó, chi phí vận hành - bảo dưỡng của nhà máy năng lượng tái tạo ít biến động, giúp ngân hàng đánh giá rủi ro một cách rõ ràng.

Chính nhờ việc dòng tiền, doanh thu và khả năng trả nợ đều được xác định rõ ràng từ đầu, các ngân hàng hoàn toàn có cơ sở để tài trợ với tỷ lệ cao và giải ngân nhanh chóng, mà không cần đến bất kỳ ưu tiên hay ngoại lệ nào dành riêng cho VinEnergo.

Ngoài ra, với đầu ra dự án rõ ràng và ổn định, VinEnergo có dư địa linh hoạt trong việc cấu trúc phương án tài chính, qua đó tối ưu hóa nguồn vốn trên tổng mức đầu tư. Trên cơ sở đó, phần vốn tự có được bố trí một cách chủ động và hợp lý theo từng giai đoạn, với tỷ lệ đóng góp được quản lý thận trọng, không tạo áp lực lên năng lực tài chính của công ty và phù hợp với thông lệ thị trường.

Chúng tôi đã có các phương án huy động vốn từ các thị trường tài chính quốc tế rất cụ thể và không phải huy động vốn từ Việt Nam.

Quản trị rủi ro bằng mô hình hợp tác phân vai rõ ràng

- Khi bắt đầu mở rộng ra thị trường quốc tế, mô hình hợp tác với các đối tác quốc tế của VinEnergo được thiết kế ra sao để kiểm soát rủi ro?

Kiểm soát rủi ro luôn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Vì thế, chúng tôi áp dụng mô hình phân vai rất rõ ràng.

VinEnergo là nhà đầu tư và đơn vị triển khai chính. Chúng tôi phụ trách thu xếp vốn, xây dựng, quản lý vận hành và bảo trì công trình trong dài hạn.

Các đối tác địa phương chịu trách nhiệm phát triển giai đoạn đầu, bao gồm các khâu đánh giá quỹ đất, hoàn thiện pháp lý, đấu nối lưới điện, đưa dự án đạt trạng thái sẵn sàng xây dựng.

Như vậy, VinEnergo luôn làm chủ cuộc chơi, trong khi vẫn tận dụng tối đa hiểu biết địa phương của đối tác. Chúng tôi chỉ quyết định đầu tư khi dự án đã được chuẩn bị đầy đủ, pháp lý rõ ràng, khả năng đấu nối và đầu ra chắc chắn. Nhờ đó, rủi ro phát triển được kiểm soát chặt chẽ.

- Là một tân binh trên thị trường năng lượng, VinEnergo đã làm như thế nào để có được “cái gật đầu” từ các đối tác uy tín trên thế giới?

Dĩ nhiên là không dễ!. VinEnergo không thuyết phục bằng lời hứa, mà bằng năng lực triển khai thực tế, nền tảng tài chính vững vàng và một tầm nhìn dài hạn rất rõ ràng.

Một lợi thế quan trọng là VinEnergo thuộc hệ sinh thái Vingroup - tập đoàn đang có sự hiện diện ngày càng sâu rộng ở quốc tế, trong đó có cả châu Âu và Philippines. Các đối tác nhìn thấy ở Vingroup một chiến lược đầu tư nghiêm túc, bài bản, cùng cam kết gắn bó lâu dài với từng thị trường, chứ không phải những khoản đầu tư ngắn hạn mang tính cơ hội.

Chính uy tín đó, cộng với cách tiếp cận chuyên nghiệp theo chuẩn quốc tế trong phát triển dự án năng lượng, đã tạo dựng niềm tin để các đối tác hàng đầu thế giới sẵn sàng bắt tay với VinEnergo ngay từ những bước đi đầu tiên.

- Sau Bắc Âu và Philippines, VinEnergo còn nhắm tới những thị trường nào khác nữa? Và VinEnergo kỳ vọng sẽ đóng góp gì cho bức tranh năng lượng toàn cầu?

Ngay trong tháng này, chúng tôi dự kiến bổ sung tối thiểu 8 GW dự án năng lượng, tập trung tại Đông Nam Á và châu Phi, hướng tới tổng quy mô khoảng 20 GW ngay trong quý I/2026.

Chúng tôi không chỉ đầu tư để sinh lợi. Mục tiêu lớn hơn của VinEnergo là đóng góp vào an ninh năng lượng, giảm phát thải và tạo giá trị kinh tế, xã hội bền vững tại các quốc gia nơi chúng tôi hiện diện.

Qua đó, VinEnergo mong muốn sẽ đóng góp để nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế, đồng thời, khẳng định dấu ấn và vai trò tích cực, chủ động của Việt Nam trong công cuộc chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

- Xin cảm ơn ông!