Nhân vật chính lần này là CTCP Đầu tư Hải Phát – doanh nghiệp mà nhiều người biết đến với cái tên Hải Phát Invest, cổ phiếu mã HPX.

Theo kết luận thanh tra của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, doanh nghiệp này đã sử dụng một phần tiền huy động từ trái phiếu riêng lẻ không đúng mục đích đã công bố với nhà đầu tư, với tổng số tiền lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Con số cụ thể cũng không phải dạng “lặt vặt”. Cụ thể, Hải Phát Invest bị xác định sử dụng sai mục đích ở nhiều lô trái phiếu, gồm:

📌 250/450 tỷ đồng từ lô HPXH2123011

📌 100/100 tỷ đồng từ lô HPXH2122002

📌 104,248/300 tỷ đồng từ lô HPXH2224001

📌 51,941 tỷ đồng và 1,9875 tỷ đồng/250 tỷ đồng từ lô HPXH2124009

Tức là nếu nhìn tổng thể, đây không phải là chuyện vài tỷ sai sót kế toán, mà là những khoản tiền khá lớn đã được sử dụng không đúng phương án phát hành đã công bố với nhà đầu tư.

Theo quy định tại Nghị định 156/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi bổ sung), đây rõ ràng là hành vi vi phạm. Nhưng điểm khiến nhiều người ngạc nhiên lại nằm ở đoạn sau của câu chuyện. Doanh nghiệp không bị phạt tiền.

Nghe có vẻ hơi khó hiểu.

Lý do được đưa ra là các vi phạm đã hết thời hiệu xử phạt hành chính. Vì vậy cơ quan quản lý không áp dụng hình thức phạt tiền, mà chỉ yêu cầu doanh nghiệp khắc phục hậu quả.

Cụ thể là phải thu hồi toàn bộ các trái phiếu đã phát hành và hoàn trả tiền gốc cùng lãi cho nhà đầu tư, thời hạn tối đa 75 ngày. Nếu doanh nghiệp không tự nguyện thực hiện thì cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định.

Nhưng câu chuyện lại có thêm một đoạn nữa.

Phía Hải Phát Invest cho biết doanh nghiệp đã hoàn tất việc thanh toán đầy đủ gốc, lãi và các nghĩa vụ liên quan từ tháng 12/2024, tức là trước cả khi quyết định khắc phục được ban hành.

Theo doanh nghiệp, đến thời điểm hiện tại không còn dư nợ trái phiếu thuộc diện phải khắc phục theo quyết định của cơ quan quản lý.

Tức là hiểu đơn giản thế này: sai phạm được xác định, nhưng do đã hết thời hiệu xử phạt và doanh nghiệp đã tất toán trái phiếu trước đó, nên không phát sinh xử phạt hành chính.

Đọc đến đây, nhiều người chắc sẽ có chung một thắc mắc giống tôi lúc đầu: Vậy rốt cuộc câu chuyện này nên hiểu như thế nào?

Thực ra nếu nhìn rộng ra, đây không phải trường hợp cá biệt. Theo các kết luận thanh tra gần đây, không chỉ Hải Phát Invest mà nhiều doanh nghiệp khác cũng bị phát hiện sai phạm trong việc sử dụng nguồn vốn huy động từ trái phiếu riêng lẻ.

Điều này phản ánh một thực tế khá rõ của giai đoạn thị trường trái phiếu vài năm trước: vốn được huy động khá dễ, nhưng việc kiểm soát dòng tiền sau đó đôi khi không chặt chẽ như trên giấy tờ.

Doanh nghiệp công bố một mục đích, nhưng trong quá trình triển khai dự án, dòng tiền có thể được điều chỉnh sang các nhu cầu khác.

Khi thị trường thuận lợi thì câu chuyện thường không ai để ý quá nhiều. Nhưng khi thị trường bắt đầu bị siết chặt, các cuộc thanh tra mới lần lượt bóc tách lại những vấn đề cũ.

Điều đáng chú ý là trong khi câu chuyện trái phiếu vẫn còn dư âm, tình hình kinh doanh của Hải Phát Invest trong năm 2025 lại có dấu hiệu cải thiện khá rõ.

Theo báo cáo tài chính, doanh thu tài chính tăng 53% lên khoảng 94 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính giảm 36% xuống còn 175 tỷ đồng. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt khoảng 201 tỷ đồng, tăng hơn 111% so với năm trước.

Kết quả cuối cùng, lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 184 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau thuế gần 125 tỷ đồng, tăng hơn 100% so với năm 2024.

Riêng quý IV/2025 cũng khá đáng chú ý: doanh thu giảm khoảng 19% còn 429 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn đạt gần 70 tỷ đồng, tức gấp hơn 12 lần cùng kỳ.

Ở góc độ tài chính, doanh nghiệp cũng đang điều chỉnh lại cơ cấu nợ. Tổng dư nợ vay và nợ thuê tài chính cuối năm 2025 còn khoảng 1.737 tỷ đồng, giảm khoảng 15% so với đầu năm.

Trong đó vay ngắn hạn giảm mạnh xuống còn khoảng 1.052 tỷ, còn vay dài hạn tăng lên khoảng 685 tỷ đồng – một động thái thường thấy khi doanh nghiệp muốn giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn.

Nhìn toàn bộ câu chuyện này, có thể thấy một bức tranh khá đặc trưng của thị trường bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp vài năm qua: huy động vốn lớn, dòng tiền phức tạp, sau đó là giai đoạn thanh tra, điều chỉnh và tái cấu trúc tài chính.

Còn với nhà đầu tư cá nhân, câu chuyện này cũng gợi ra một câu hỏi khá đáng suy nghĩ.

Khi doanh nghiệp phát hành trái phiếu và công bố một mục đích sử dụng vốn rất rõ ràng, liệu nhà đầu tư có thực sự biết dòng tiền đó sau khi huy động sẽ đi về đâu?

Hay phần lớn chúng ta chỉ nhìn vào lãi suất rồi tin rằng mọi thứ phía sau đã được kiểm soát chặt chẽ?

Có lẽ sau những gì thị trường trái phiếu đã trải qua vài năm gần đây, đây là câu hỏi mà không ít người bắt đầu suy nghĩ lại.